Tuesday, 09 de February do 2010

E pur si chove.

A sega do pan

Onte falaba miña nai cunha veciña que tamén tivo que partir cara ó exilio.

Falaban de como sempre procuraban ter a sega do pan feita para o día de Santiago para despois poder ir ás festas de Illán. Xa daquela era unha festa pequeniña, pero nun tempo no que non había TV ni Intenné nin nada diso, unha noite coas irmás e as veciñas no campo da festa era cousa bonita. E máis tendo en conta que sempre era despois de deixar ben rematadas as faenas no campo, nas cortes e na casa. Non había horarios.

Logo, xusto antes das festas do Luján había que ter segado e recollido o trigo. Outro traballo baixo un sol abafante, cheo de pó dos cereais, mallas multitudinarias… Traballos de verdade, non coma os nosos…

Pasade un bo día da Patria!

E para quen gaste Spotify, un agasallo.

P.P. Para quen non o saiba, “pan” na Terra Chá é o nome co que se coñece ao centeo. Aínda hoxendía “poñer unha leira de pan” significa sementar a leira con centeo.

25 xullo 2009 | Clasificado como Documentos, Intro Versións | Deixa un comentario 

Arrecendo de MSX

Na última visita á casa dos meus pais subín ao faiado e atopei unha caixa gris que facía anos que non abría, e ao ver aquel marabilloso letreiro de MSX non puiden deixar de desembalar de novo o meu primeiro PC, un Sony HB 501P .

E o máis marabilloso non foi lembrar tódalas tardes de entretemento, mesmo de aprendizaxe e misterio, senon o arrecendo de cando abrín a caixa por primeira vez.

Das poucas cousas que conservo na miña memoria de xeito nídio e a lembranza dese arrecendo mesturado coa ilusión de ter un PC, todo un MSX, parecido, mais distinto aos que había no cole.

O mellor é que ese marabilloso cheiro aínda se conserva en proporción ínfima. O poder detectalo aínda e que esperte esa zona da miña memoria fonda é algo tan tan tan pracenteiro…

2 xullo 2009 | Clasificado como Inspector Gadget, Intro Versións | Deixa un comentario 

Tanxencias

Estou de pé, tomando o primeiro café da mañá. Noto unha estraña e leve sensación, unhas cóxegas na barriga. Cambio de postura, acomódome… Non, sigue aí.

Baixo a vista e vexo como a ringleira de botons da miña camisa cae verticalmente ata que, xusto por riba do embigo, a barriga deforma este descenso perfecto. Efectivamente, meus, a curva da felicidade chegou ao punto crítico de tanxencia. Dentro de pouco será unha pequena prominencia. A caída da camisa é o límite e na vida de todo home chega o momento  de cruzalo.

Xa case estou do outro lado e nada pode determe: “Zahar! Outra de filloas!” (onde andará metido ese langrán?)

23 maio 2009 | Clasificado como Aínda non sei | Deixa un comentario 

Cambio de estación

Tarde de primavera. Re-lendo “Watchmen”. Familia xaponesa cos pequenos no parque xunta miña casa. Femia de bulldog francés con preñez sicolóxica. ¿Quen quere Twitter ou Lareta podendo resumir?

16 marzo 2009 | Clasificado como Aínda non sei | 1 Comentario 

Morriña da boa

Durante a miña estancia de Nadal en Oblomovka, atopei nun Gadis unha porta dimensional á miña memoria a longo prazo. Unha que crin durante moitos anos que estaba pechada e ben pechada. Esta atopábase inserida nunha bolsa de patacas fritas “TAS“. O mesmo deseño, a mesma bolsa de plástico vermella e transparente non metalizada, tan fora do estándar de conservación actual, nada de atmósfera protectora nin caralladas, nada de aceite de oliva o xirasol alto oleico (diso xa falaremos, de cando o aceite de oliva non era tan bon). Un burato de verme case perfecto que nun instante me levou á carballeira da Santa Isabel, en Outeiro de Rei, a carón do chiringuito de Antón, irmán de Manuel María. Alí, o meu pai estaba a darme una bolsiña pequena de patacas fritidas “TAS”, o cal, despois de estalo amolando toda a tarde, era un pequeno tesouro e unha grande vistoria para min. O arrecendo ao abrir a bolsiña de plástico e meter na boca esas pataquiñas é algo que, se o esquecera, sería sinal infalible de Alzheimer. Eu devoraba as pataquiñas, despois dunha tarde de xullo bañándome na confluencia do Miño e o Ladra, diante do muíño que aínda existe pero que xa non moe pan. A muiñeira era, á súa vez, filla de muiñeiros de Santa Mariña. Lembro como a min o río dábame un certo noxo á hora de meterme na auga, xa que ao confluir os dous ríos, había un depósito de lama que cando entrabas poñía a auga como o zume de repolo e leituga que facía a miña nai na licuadora (tan de moda na época). Por non falar de que o fondo estaba cheo de pedras, unhas redondiñas, pero outras afiadas e desagradables de pisar. Ademais, o río, comparado co mar, cheirábame “raro” (lembremos que a “moda” das depuradoras de augas residuais, chegou anos máis tarde).

Cando remataba o baño e antes de merendar na carballeira ou mellor despois, iamos ao chiringuito de Antón, meu pai e miña nai tomaban un viño e departían coa parroquia i eu tentaba por tódolos medios conseguir, ben un polo, ben unhas patacas. Poucas foron as veces nas que se conseguiron as dúas preseas.

Anotecía alí e só había a luz do chiringuito e as dos coches que empezaban a marchar. Supoño que a maioría dos días caería o frío, pero eu sempre lembro postas de sol, xente voltando de bañarse no caneiro (o cal estaba vetado para min, por ser moi pequeno) e unha temperatura máis que morna, incluso quente.

Tirando do fío, na miña merenda incluiase normalmente algo de xamón York, o cal, sobre todo nos meus primeiros anos, había de ser mercado na “Sucursal” da rúa San Marcos, que nese momento era un ultramarinos onde atopar cousas que aínda non eran moi comúns e outras imprescindibles para a vida de Lugo, como tripas para facer os chourizos, cordón de bramante para atalos ou o adobo para facer salchichóns. Agora os seus donos, definen a sucursal como un “delicattessen”, puagh, que noxo de denominación, unha auténtica degradación na miña opinión. Terei que investigalo, pero sospeito que xa non venden tripa nin cordón para os chourizos…

O resto dos suministros “comúns” había que mercalos en dúas tendas (non, non había charcuterías, froiterías, supermercados, etc.). Estas eran: o “Subibaja”, sita no Camiño Real, onde agora ten un centro “fashion” Arenal (outra empresa familiar da que deberíamos falar) e a outra a tenda de Celso, na rúa Concepción Arenal (de onde toma o seu nome o grupo de perfumerías anteriormente citado). En canto os nomes das rúas hei lembrar que neses tempos aínda había moitas rúas con nomes de xerais (franquistas, of course).

Nunca cheguei a saber porque o “Subibaja” se chamaba así era unha tenda profunda i escura con estanterías de madeira ateigadas ata o teito, ao estilo do “095” (o orixinal, na praza Maior (nese momento Praza de España)). Sempre que entrabamos eu desexaba: a) que a lareta entre a dona e a miña nai durase o menos posible. b) que a miña nai pedise algo que a dona tivese que baixar dunha estantería alta, para que tivera que empregar o seu “pau máxico”, un enxeño mecánico con pinza no extremo que me deixaba abraiado. ¿Sería ese pau a razón de tan curioso nome? Fagan apostas.

En canto á tenda de Celso, está claro por que se chamaba así. Os donos, un home duns 50 anos, pelo canoso pero moi rizado e unha muller máis baixa pero moi faladora, vendían prácticamente de todo (o que non vendían eles era porque se atopaba na “Sucursal”). Lembro os iogures “Rueda”, a proba dos queixos, o papel parafinado, o arrecendo da froita, as contas no papel de estraza. Lembro incluso a colocación do mostrador e de onde había que coller os chicles.

Isto si que son lembranzas e non Rick Astley, NKOTB ou toda esa merda que nos queren coar aos que temos trinta e independencia económica para que gastemos os cartos en “revivals” de merda.

EDITO (19/03/2009): Vexo, dun xeito totalmente casual, en “El Progreso” que faleceu Antón, o meu suministrador de patacas fritidas e xelados no campo da Santa Isabel, do que falei antes. Repouse en paz. As beiras do Miño e do Ladra botarano de menos. Asemade as persoas que o coñecimos.

25 xaneiro 2009 | Clasificado como Intro Versións | 2 Comentarios 

Touciño glacé

Recibín email do meu curmán contándome que fora con boa disposición a celebrar  o ritual de apañar as castañas aos prados onde hai castiñeiros prantados polo meu avó e bisavó. Como tódolos anos ese ritual é previo de necesidade a outro ritual que como galego e chairego non podo obviar, a inxesta das castañas apañadas, en calquera forma culinaria, crúas, asadas, cocidas en leite, etc. O certo é que este ano non me achegarei e perderei a recollida, o cal sinto fondamente, pero non deixarei de comelas, castañas chairegas “of course”.
Adxuntoume no seu email un video, no que se pode ver a súa depurada técnica de “apañamento”. Como artista invitada figura algunha das múltiples rás pequeniñas que viven e chimpan polo curro, unha finca en lixeira pendente que no fondo ten un pequeno regato que ten auga de setembro a maio.

View This Video on Google

A miña nai nesta época do ano sempre nos conta os feitos da castaña. Como o meu avó gabeaba polas pólas dos castiñeiros e cando chegaba ao curuto dáballe por poñerse a cantar asturianas, ao que a miña avoa lle berraba: “A ver, eo! Deixa de cantar e remata pronto.” Polo que parece o meu avó non era afeizoado a cantar normalmente, mais cando se atopaba no curuto dunha árbore non era quen de reprimirse. Mentres cantaba a todo dar a asturiana, axotaba as pólas do castiñeiro para que a miña avoa, a miña nai e tías recolleran os ourizos aínda pechado e os cargasen no carro. Co carro ateigado, levábanos á eira onde quedaban uns días. Despois, co enciño de ferro esparexíanos e sacaban as castañas de dentro. Estas castañas gardábanse no cuarto do piso de enriba da casa, non sei se era exactamente no faiado.
Principalmente o seu destino era o experto padal dos cochiños da ceba que, segundo a miña nai, ben preferían as castañas ás landras, ao ser as primeiras moito máis doces. “Así saía a carne, un touciño dociño, dociño.” – di a miña naimentres se lle fai a boca auga ao lembralo. Xa que logo podemos dicir que os porcos comen as landras cando non lles queda outro remedio. Por certo, en Extremadura, Castela e Andalucía case non hai castiñeiros, ¿non?
Tamén lembraba a miña nai como os días de outono a miña avoa as erguía da cama e lles dicía: “Veña, ide ao curro a apañar castañas, que senon ides cedo hánvolas apañar todas.” E dáballes a cada unha un bocadillo de pan con chocolate.
Apañaban as que podían no Curro da Canle ou no Prado do Campo e cando voltaban a avoa dáballes o almorzo, que ben podía consistir nunhas papas de millo, un cacho de pan centeo con nata recén sacada do leite, ou mesmo unha cunca de caldo e un cachiño de touciño doce de cocha cebada con castañas. As castañas eran e son axeitadas a calquera hora, mais, como ela conta, cando máis se agradecían eran quentes, asadas pola noite, despois dun día enteiro de traballo ao “vintimperio”.

Eu SI que como castañas, agardo que os meus touciños, que ultimamente medran maís do desexable, sexan ben doces…

View This Video on You Tube

28 outubro 2008 | Clasificado como Documentos, Intro Versións, O punto G | 1 Comentario 

Páxina seguinte »